Möminlərin təvəkkülünü artıran və möhkəmlədən başqa bir sirr isə Allahın hər hadisəni xeyirlə yaratdığını bilmələridir. Allah Quranda şər kimi görünən hadisələrdə belə xeyir olduğunu insanlara belə xəbər verir:

“... ola bilsin ki, xoşlamadığınız bir şeydə Allah sizə çoxlu xeyir nəsib etmiş olsun.” (Nisa surəsi,19)
“...Sizin xoşunuza gəlməsə də, cihad sizə vacib edildi. Ola bilsin ki, sevmədiyiniz bir şey sizin üçün xeyirli, sevdiyiniz bir şey isə sizin üçün zərərli olsun. Allah bilir, siz isə bunu bilmirsiniz.” (Bəqərə surəsi, 216)

Möminlər bu sirri bildikləri üçün qarşılarına çıxan hər hadisədə xeyir və gözəllik axtarırlar. Tərslik, çətinlik və ya əskiklik kimi görünən heç bir hadisə onları kədərləndirməz, sıxmaz və təlaşlandırmaz. Bu mövqeləri böyük-kiçik hər hadisədə sabitdir. Səmimi müsəlman həyatı boyu zəhmətlə əldə etdiyi bütün malını itirsə belə, bunda bir xeyir və hikmət axtarar. Məsələn, hələ də həyatda olduğu üçün şükür edər, Allahın onu bir pislikdən, harama girməkdən, mal və ya pul hərisliyi edərək Onun yolundan sapmaqdan qoruduğunu düşünər. Buna da şükür edər, çünki insan dünya həyatında nə itirərsə itirsin, bu itki axirətdə yaşanılacaq hüsranla eyni olmaz. Axirətdəki hüsran insanın sonsuza qədər ( Allahın diləməsi xaric) dözülməz bir əzabla qarşılaşması deməkdir. Axirətini düşünən biri üçün dünya həyatında yaşadığı hər hadisə onu axirətə aparan xeyir və gözəllikdir.

Belə olduqda insan aciz və möhtac olduğunu anlayaraq dua və təfəkkürlə Allaha daha da yönələcək və yaxınlaşacaqdır. Bu da onun axirəti üçün çox böyük xeyir və gözəllikdir. Həmçinin o belə bir hadisədə təvəkkül edib səbir göstərərək Allahın razılığını qazanacaqdır. Allahın razılığı isə hər şeydən üstündür.

İnsan sadəcə böyük və vacib məsələlərdə deyil, həyatının hər anında bir hikmət axtarmalıdır. Məsələn, çox diqqətlə hazırladığı yeməyi yandıran biri üçün yeməyin yanması onun bu barədə bəzi tədbirlər almasına və gələcəkdə daha böyük qəzaların baş verməsinin qarşısının alınmasına vəsilə olur. Bir gənc çox hazırlaşmasına baxmayaraq, universitetə girməyə bilər. Bunda bir xeyir olduğunu bilməli, bəlkə də Allahın onu universitetdə qarşılaşa biləcəyi bəzi təhlükələrdən, həyatına mənfi yöndə təsir edəcək insanlardan qoruduğunu düşünərək nəticəyə sevinməlidir.

Allahın hər hadisədə insanların bilmədiyi, hətta xəyal belə etmədiyi bir çox xeyir yaradacağını düşünərək Allaha təslimiyyətin gözəlliyini yaşamalıdır. İnsan hər zaman hər hadisənin ardındakı xeyir və hikməti görməyə bilər. Ancaq görməsə belə, mütləq bir xeyir olduğunu düşünürək Allahın ona hadisələrin arxasında gizlənən xeyir və hikmətləri göstərməsi üçün dua edər.

Hər hadisənin xeyirlə yaradıldığını bilən insanlar “kaş ki”, “niyə belə oldu” kimi ifadələr işlətməzlər. Səhvlərin, əskikliklərin, unutqanlıqların və ya tərslik kimi görünən hadisələrin hər birində bir çox hikmət vardır və bu insan üçün qədərin yönləndirməsidir. Allah hər kəs üçün xüsusi yaratdığı qədərdə onlara çox vacib dərslər verir və xatırlatmalar edir. Hadisələri ağıl və hikmət gözü ilə dəyərləndirən insanlar üçün ortada əskikliklər, unutqanlıqlar, tərsliklər yox, Allah qatından bir dərs, xəbərdarlıq və xeyir vardır. Məsələn, daha əvvəl örnək verdiyimiz mağazası yanan müsəlman vicdanı ilə nəfsini sorğulayar və bəlkə də Allahın onu dünya malına və hərisliyinə qarşı xəbərdar etdiyini düşünərək daha ixlaslı və səmimi olar.

İnsan dünyada nə ilə qarşılaşırsa qarşılaşsın o hadisə bitər. Hər insan həyatındakı ən çətin və qorxulu günü düşünsə, bunun zehnində qalmış bir xatirədən ibarət olduğunu görəcəkdir. İnsanlar izlədikləri film səhnələrini də bu cür xatırlayar. Dolayısı ilə yaşadıqları ən vacib və ya ən “sarsıdıcı” gün belə bir gün sanki film fraqmenti kimi bir xəyal olaraq ağıllarında qalacaqdır. Ancaq bu andan etibarən geriyə tək bir şey qalır və sonsuzadək davam edir: o da həmin adamın o çətin zamanda göstərdiyi əxlaq və Allahın ondan razı qalıb qalmamasıdır. İnsan yaşadıqlarından deyil, həmin an göstərdiyi əxlaq, düşüncə və səmimiyyətdən sorğulanacaqdır.

Ümumiyyətlə, hər hadisədə Allahın yaratdığı xeyir və hikmətləri görməyə çalışmaq və ona uyğun davranmaq möminlərin dünyada və axirətdə böyük qazanc əldə etmələrinə vəsilədir. Bu sirri bilən möminlər dünyada və axirətdə qorxu və kədər yaşamaz. Heç bir insan, heç bir qüvvə və heç bir hadisə möminlərin qorxuya, bədbəxtliyə, bədbinliyə qapılmalarına səbəb olmaz. Allah bu sirri Quranda belə bildirir:

Biz dedik: “Hamınız oradan (yerə) enin! Mənim tərəfimdən sizə doğru yolu göstərən rəhbər gəldikdən sonra Mənim yol göstərənimin ardınca gedənlərə (axirətdə) heç bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər”.
(Bəqərə surəsi, 38)
Şübhəsiz ki, Allahın dostlarının heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər. Onlar iman gətirmiş və (Allahdan) qorxmuşlar. Dünya həyatında da, axirətdə də onlara müjdə vardır. Allahın kəlmələri əsla dəyişilməz. Bu, böyük uğurdur. (Yunus surəsi, 62-64)

ADNAN OKTAR:
“Azad iradə deyə bir şey yoxdur” dedikdə bəzi insanlar səhv başa düşür, məsələn, qədər varsa, bəs biz niyə sorğulanırıq?, - deyir. Adam öz ağlı ilə öz- özlüyündən düşündüyünü zənn edir. Bütün düşüncəni yaradan Allahdır. Məsələn, bu an mən danışıram, bunun tamamını yaradan Allahdır. Amma bu mövzunu qavramaları üçün insanlardan soruşuruq, deyirik ki, məsələn, bir marksistə sən marksist olanda və ya bu an hər hansı bir məcburiyyət yaşadınmı, zorlama varmı beyninə, şüuruna bir təzyiq varmı?

Yox, deyir, mən azad iradəmlə edirəm və bu ədalətlidir. Məsələn, müsəlmandan da soruşanda ki, səni məcbur edən kimsə varmı? “heç bir qüvvə yoxdur” - deyir. Halbuki hər ikisi də qədərlərində olanı edirlər.

Onun üçün inadla cüzi iradəm var mənim, deyir, bəs sənin cüzi iradəni kim yaradır? Allahın iradəsi daxilində qədərin içərisində olub bitmişdir hər şey. Dolayısı ilə bunu yaxşıca zehinlərinə yerləşdirsinlər, cüzi iradə də, külli iradə də Allah qatında olub bitmişdir, tək bir an var olduğuna görə, baxın maraqlısı da budur. Mən deyirəm ki, tək bir an var, sonsuz qısa zaman, doğrudurmu? Doğrudur, - deyir. Hər şey bir an içərisində olub bitdi. Bu doğrudurmu?, - deyirəm, bu da doğrudur, - deyir. Allah zamandan münəzzəhdir deyirik, bəs elə isə mənə qədəri başa sal, - deyirəm, bizim cüzi iradəmiz var, - deyir. Bir də külli iradə var, amma cüzi iradə bizə məxusdur, - deyir. Mən bayaq nə dedim, tək bir anın içində etdim, bitdi, - demirdinmi?

Tək bir anın içində hər şey olub bitdiyinə görə hər bir şeyi Allah bilir və olub bitib . Bəs sənin o cüzi iradən nə edə bilir, yəni sən Allahdan müstəqil bir şeymi edirsən? Xeyr, qədər içərisində onu edirsən, yəni yenə Allahın gücünün bir təzahürü ilə qarşılaşırsan. Amma imsanların anlaması üçün buna cüzi və ya külli iradə deyilir. Külli iradə də, cüzi iradə də Allah qatında olub bitmişdir. Amma adam cüzi iradə mənə, külli iradə Allaha məxsusdur, mənim etdiklərimi mən bilirəm, Allah bilməz. Allaha sürpriz olaraq bunları edirəm (Allahı tənzih edirəm) deyirsə, bu küfürdür. Bu açıqdır, ona görə də heç kim boş yerə çırpınmasın, heç kim özünü alim kimi aparmağa çalışmasın, marksist təqlidi də etmək mənasızdır...

Quran nə deyirsə odur. “Allah göydədir” düşüncəsindən təmizlənməlidir zehinlər. Bu düşüncə ilə çox kiçik bir məkanın içərisinə haşa Allahı sığdırmağa çalışırlar. Bu əsla olmaz. Allah hər yerdədir Allah deyir şah damarınızdan daha yaxınam. Yəni bu möhkəm ayədir, açıqdır. Şah damarımızdan. Deməli, Allah hər yerdədir. Niyə her yerdə olmamalıdır ki? Biz hər yerdəyik, mən hər yerdəyəm, amma Allah heç hardadır, - deyir haşa. Bu, Allahı inkar etmək kimi bir şeydir. Allah, məsələn, bizim dilimizdə, barmaqlarımızdadır, qısaca, hər yerdədir, Allah. Hər yerə hakimdir. Hər şeyi hərəkət etdirən Odur, hər yerdə olduğu üçün, yəni gücün tamamı Onun nəzarətində olduğu üçün hər şeyi O edər. Dolayısı ilə biz aciz, Allahın kölgə varlıqları olaraq özümüzü var zənn edirik. Kölgə varlıqlarıq inşaAllah. Onun təzahürüyük biz. Yəni Allahın ruhundan üfürdüyü xəlifəsi olan varlıqlarıq inşaAllah.

(Cənab Adnan Oktarın Adıyaman Asu TV reportajından , 4 Yanvar 2010)